Woningbrand: wat nu?

Wat doet u in de eerste 48 uur?

De eerste dagen bepalen voor een groot deel hoe uw dossier verder verloopt. Vijf dingen zijn nu belangrijk.

Meld de schade dezelfde dag. Bijna alle polissen verplichten u de schade zo snel mogelijk te melden. Doe dat telefonisch en bevestig het per e-mail, zodat u een tijdstempel hebt.

Ga niet terug naar binnen zonder toestemming. Een uitgebrande woning is constructief onveilig en de rookresten zijn schadelijk. Wacht op de vrijgave van de brandweer of de gemeente.

Fotografeer voordat er iets wordt opgeruimd. Dit is de meest gemaakte fout. Zodra een saneringsbedrijf begint, verdwijnt het bewijs van wat er stond en in welke staat het was. Maak beeld van elke ruimte, ook van wat verloren lijkt.

Gooi niets weg. Beschadigde spullen zijn uw bewijsmateriaal. Wat is afgevoerd voordat het is opgenomen, kan niet meer worden getaxeerd.

Regel onderdak en bewaar de bonnen. Veel polissen vergoeden tijdelijk verblijf. Bewaar alle uitgaven vanaf dag één, ook kleine: kleding, toiletartikelen, maaltijden.

Wat is er precies verzekerd na een woningbrand?

Twee verzekeringen doen het werk, en het onderscheid is belangrijk omdat de discussies per polis anders lopen.

De opstalverzekering dekt het gebouw: muren, vloeren, dak, keuken, badkamer en vaste installaties. Ook de sloop- en opruimkosten en de kosten van de brandweerinzet vallen hieronder.

De inboedelverzekering dekt uw spullen: meubels, kleding, elektronica, witgoed. Hier ontstaat de meeste discussie, omdat de waarde van honderden voorwerpen moet worden vastgesteld terwijl die voorwerpen er niet meer zijn.

Daarnaast zijn er posten die mensen vaak vergeten: de tuin en schutting, de inhoud van een schuur of garage, huurderving als u de woning verhuurde, en de kosten van tijdelijke opslag.

Herbouwwaarde, dagwaarde of nieuwwaarde

Dit onderdeel bepaalt uw uitkering meer dan welk ander onderdeel ook.

Voor de woning geldt meestal de herbouwwaarde: wat kost het om hetzelfde huis opnieuw te bouwen. Let op dat bouwkosten de laatste jaren fors zijn gestegen. Een verzekerd bedrag dat jaren geleden is vastgesteld, kan te laag zijn geworden.

Voor de inboedel geldt meestal de nieuwwaarde: wat kost een vergelijkbaar nieuw voorwerp vandaag. Bij spullen die al sterk in waarde waren gedaald, hanteren verzekeraars vaak de dagwaarde. De grens daartussen staat in uw polis en is per verzekeraar anders.

Controleer ook of er sprake is van onderverzekering. Wanneer uw inboedel hoger blijkt dan het verzekerde bedrag, mag de verzekeraar naar verhouding korten. Bij een woningbrand komt dat regelmatig aan het licht.

Hoe stelt u vast wat uw inboedel waard was?

Na een totale brand moet u aantonen wat er stond. Dat voelt onmogelijk, maar er is meer bewijs dan mensen denken.

Bruikbaar zijn: bankafschriften en creditcardoverzichten, aankoopbevestigingen in uw e-mail, bestelgeschiedenis bij webwinkels, garantiebewijzen, en foto's en video's van verjaardagen, feestdagen of verbouwingen waarop uw interieur toevallig zichtbaar is. Ook beelden op sociale media tellen mee.

Maak een lijst per ruimte in plaats van één lange lijst. Loop in gedachten door elke kamer en noteer wat er stond, met merk, geschat aankoopjaar en aanschafprijs. Die aanpak levert consequent meer op dan uit het hoofd een totaalbedrag noemen.

Waar het misgaat tussen u en de verzekeraar

De expert van de verzekeraar is deskundig, maar werkt in opdracht van de verzekeraar. Zijn opdracht is de schade vaststellen, niet uw belang behartigen. In de praktijk zien wij vier terugkerende knelpunten.

De inboedellijst wordt te snel afgerond. Bij honderden voorwerpen betekent een globale schatting bijna altijd een lagere uitkering dan een opname per ruimte.

Rook- en roetschade wordt onderschat. Roet trekt in stucwerk, hout en textiel en verspreidt zich door de hele woning, ook in ruimtes waar geen vuur is geweest. Reinigen is soms niet genoeg en vervanging is dan de enige optie.

Bijkomende kosten blijven liggen. Opslag, dubbele woonlasten, extra reistijd naar werk of school, en de aanschaf van basisspullen in de eerste weken.

Er wordt te vroeg getekend. Zodra u finale kwijting tekent, is het dossier gesloten. Verborgen schade die later opduikt, valt daar dan buiten.

Uw recht op een eigen deskundige

U mag altijd een eigen expert inschakelen die uitsluitend uw kant vertegenwoordigt. Die contra-expert maakt een eigen opname en onderhandelt met de expert van de verzekeraar tot beide partijen op hetzelfde bedrag uitkomen.

Dat recht staat in artikel 7:959 van het Burgerlijk Wetboek: de redelijke kosten van het vaststellen van de schade komen voor rekening van de verzekeraar. Voor u is de inschakeling daarmee in de meeste gevallen kosteloos.

Twee toetsen gelden wel. De kosten moeten redelijk zijn ten opzichte van de schade, en het inschakelen van een expert moet redelijkerwijs nodig zijn geweest. Bij een woningbrand met een omvangrijke inboedelclaim is aan beide voorwaarden vrijwel altijd voldaan.

Hoe lang duurt de afhandeling?

Reken bij een woningbrand op maanden, niet op weken. De opname en waardering van een volledige inboedel duurt doorgaans enkele weken. Herbouw of ingrijpend herstel loopt afhankelijk van de omvang en de aannemer van enkele maanden tot ruim een jaar.

Vraag om een voorschot zodra de dekking vaststaat. Daar hebt u recht op zodra duidelijk is dat de verzekeraar zal uitkeren, en het overbrugt de periode waarin u dubbele lasten draagt.

Meer lezen over uw positie na een brand? Bekijk de hoofdpagina over brandschade, lees wat er geldt bij gevolgschade na brand, of bekijk hoe wij te werk gaan bij contra-expertise. Praktijkvoorbeelden staan bij onze klantverhalen.

Wie betaalt de contra-expert, en wanneer niet?

Artikel 7:959 BW bepaalt dat de redelijke kosten van het vaststellen van de schade voor rekening van de verzekeraar komen. De Hoge Raad bevestigde dat op 28 januari 2022: verzekeraars moeten die kosten vergoeden en mogen de vergoeding niet afhankelijk maken van eigen kwaliteitseisen aan de expert. Het Kifid oordeelde daarnaast dat een verzekeraar de kosten niet vooraf mag maximeren.

De wet kent een dubbele redelijkheidstoets: was het redelijk om een expert in te schakelen, en zijn de kosten zelf redelijk? Bij een woningbrand met een volledige inboedelclaim is aan beide voorwaarden vrijwel altijd voldaan, omdat er honderden posten te waarderen zijn.

Bij zakelijke polissen werkt die bescherming niet altijd hetzelfde. Draait u een bedrijf vanuit huis of is het pand zakelijk verzekerd, laat dat dan vooraf beoordelen.

Onderverzekering: het risico dat pas na de brand blijkt

Onderverzekering is bij een totale brand een van de pijnlijkste ontdekkingen, omdat de verzekeraar dan naar verhouding mag korten.

Stel dat uw inboedel is verzekerd voor een bedrag dat destijds klopte, maar dat u sindsdien een keuken hebt vernieuwd, apparatuur hebt aangeschaft en spullen hebt geërfd. Blijkt de werkelijke waarde hoger dan het verzekerde bedrag, dan keert de verzekeraar uit naar de verhouding tussen die twee. Bij een tekort van een kwart betekent dat een kwart minder uitkering, over de hele schade.

Veel polissen kennen een garantie tegen onderverzekering, meestal gekoppeld aan een ingevulde inboedelwaardemeter. Is die ooit ingevuld en sindsdien niet geactualiseerd, controleer dan of de garantie nog geldt. Dit is precies een punt waar een eigen expert vroeg in het traject verschil maakt.

Wat als de oorzaak ter discussie staat?

Bij een grote brand doet de verzekeraar vrijwel altijd onderzoek naar de oorzaak, soms met een gespecialiseerd bureau. Dat is normaal en op zichzelf geen teken van wantrouwen.

Wel belangrijk: u mag bij dat onderzoek een eigen deskundige laten meekijken. Wordt de oorzaak toegeschreven aan iets waarvoor u verantwoordelijk zou zijn, dan bepaalt dat rapport uw hele dossier. Een oorzaak die eenzijdig is vastgesteld, is lastiger te weerleggen dan een oorzaak die met twee deskundigen is onderzocht.

Ontstond de brand door iemand anders, bijvoorbeeld een buurpand of een gebrekkig apparaat, dan speelt daarnaast verhaal op die partij of op de fabrikant. Uw eigen verzekeraar keert dan doorgaans eerst uit en verhaalt vervolgens zelf.

Voorschot, betalingen en het moment van tekenen

Zodra vaststaat dat de verzekeraar zal uitkeren, kunt u om een voorschot vragen. Dat is geen gunst: het overbrugt de periode waarin u dubbele lasten draagt en de eerste noodzakelijke aankopen doet.

Wees terughoudend met tekenen. Een akkoordverklaring met finale kwijting sluit het dossier, ook voor schade die later aan het licht komt. Bij een woningbrand is dat een reeel risico: aangetast beton, verborgen roetschade en rookschade in bekabeling blijken soms pas maanden later.

Vraag bij twijfel om een deelbetaling in plaats van een eindafrekening, zodat de posten die nog niet zijn uitgezocht openblijven.

Herbouwen of laten uitkeren?

Na een grote brand komt op enig moment de vraag of u herbouwt of de uitkering in geld ontvangt. Dat is geen detail, want het bedrag verschilt.

Kiest u voor herbouw, dan geldt doorgaans de herbouwwaarde: wat het kost om hetzelfde huis opnieuw te bouwen. Kiest u ervoor niet te herbouwen, bijvoorbeeld omdat u wilt verhuizen, dan hanteren veel polissen de verkoopwaarde of een lager bedrag. Het verschil kan aanzienlijk zijn, zeker bij een ouder huis op een dure locatie of juist andersom.

Let daarnaast op de termijn. Polissen kennen vaak een periode waarbinnen u moet aangeven of u herbouwt, soms twee of drie jaar. Laat u die verstrijken, dan kan de uitkering alsnog worden bijgesteld.

Speelt er een hypotheek, dan is ook uw geldverstrekker partij. Die staat meestal als begunstigde op de polis en kan eisen dat de uitkering wordt gebruikt voor herbouw of voor aflossing. Betrek de bank daarom vroeg, niet pas bij de eindafrekening.

Bouwkosten zijn de afgelopen jaren fors gestegen. Een verzekerd bedrag dat jaren geleden is vastgesteld, kan inmiddels te laag zijn. Veel polissen kennen een garantie tegen onderverzekering; controleer of die nog geldt en waarop hij gebaseerd is.

Veelgestelde vragen na een woningbrand

De vragen die wij het vaakst krijgen van mensen van wie het huis is afgebrand.